گیربکس cvt یک نوع گیربکس اتوماتیک اقتصادی است که در بسیاری از خودروهای موجود در بازار ایران مشاهده میشود. این مدل گیربکس بر خلاف انواع جعبه دندهها هیچ دندهای ندارد؛ در این محصول پروسه تعویض دنده به صورت پیوسته با جابجایی تسمه انجام میشود. به عبارتی سادهتر، ضرایب تعویض دنده در گیربکس اتوماتیک cvt اعداد صحیح نبوده و شامل اعداد پیوسته است. اگر مالک خودرویی با گیربکس سی وی تی هستید یا قصد خرید چنین خودرویی را دارید، حتما این مطلب را تا انتها مطالعه کنید.
گیربکس cvt چیست؟
گیربکس CVT، به طور دقیقتر سیستم انتقال قدرت پیوسته متغیر (Continuously Variable Transmission) یا در اصطلاح تخصصی گیربکس ضریب متغیر نوعی گیربکس اتوماتیک است که دندههای ثابتی ندارد. در این مدل گیربکس، دنده بر اساس وضعیت خودرو متناسب با سرعت تنظیم میشود. در این سیستم انتقال قدرت، جابجایی تسمه سبب تغییر دنده به صورت پیوسته میگردد، نه لزوما تغییر دنده در سرعت خاص توسط راننده. از همین رو، کارشناسان اعتقاد دارند موتور خودروهای مجهز به جعبه دنده cvt همیشه در بهترین حالت کار میکنند.
نحوه عملکرد گیربکس cvt
گیربکس cvt با استفاده از دو جفت پولی مخروطی شکل ( به قول تعمیرکاران فولی) و یک تسمه فلزی نسبت انتقال قدرت را به طور پیوسته تغییر میدهد. یک جفت پولی به موتور و جفت دیگر به چرخها متصل است. با تغییر فاصله بین قرقرههای هر پولی توسط کامپیوتر گیربکس (TCU) و بر اساس سیگنالهای ارسالی از سنسورها، قطر موثر تسمه روی پولیها تغییر میکند. این تغییر قطر که به طور مداوم و بدون وقفه رخ میدهد، عملکرد گیربکسهای معمولی را شبیهسازی کرده و امکان انتقال قدرت یکنواخت از موتور به چرخها را فراهم میآورد.
انواع گیربکس cvt
گیربکسهای cvt بر اساس نوع قطعهای که قدرت را از طریق فولیها انتقال میدهد، به انواع مختلف تقسیم بندی میشوند. رایجترین مدل گیربکس سی وی تی مدل تسمهای آن است اما مدلهای دیگری هم از این جعبه دنده در بازار خودرو مشاهده میشود که عبارتند از:
- گیربکس تسمهای cvt
- گیربکس زنجیری cvt
- گیربکس حلقهای cvt
- گیربکس دایرهای cvt
- گیربکس تسمهای cvt
بهترین گیربکس cvt
گیربکس تسمهای cvt هم در صنعت خودروسازی رایجتر است، هم از لحاظ انتقال قدرت نرم و بهینه بودن مصرف سوخت امتیاز بالاتری دارد. این مدل جعبه دنده سی وی تی بهترین مدل در بین انواع جعبه دنده سی وی تی محسوب میشود. با این حال در صورت نیاز به توان بالا در شرایط سخت معمولا گیربکس زنجیری cvt انتخاب بهترین میباشد. هر چند این نوع گیربکس سفتتر بوده و صدای زیادی تولید میکند.
چه ماشین هایی گیربکس cvt دارند؟
بسیاری از خودروهای اتوماتیک در بازار ایران گیربکس سی وی تی دارند. به نوعی میتوان این مدل گیربکس را رایجترین گیربکس اتومات در کشور هم لحاظ کرد. برخی خودروهای دارای گیربکس cvt در ایران عبارتند از:
- لیفان X50
- لیفان X60
- هایما S5
- آریزو 5
- آریزو 6
- تیگو 5
- ولکس C30
- ام جی 350
- شاین مکس
- ام وی ام X22 PRO
- برلیانس V5
- جک J4
- جک S3
- جیلی امگرند ۷
- بایک X35
- تویوتا راوفور
- تویوتا پریوس
- رنو کولئوس
- شاهین
مزایا گیربکس cvt
از مهمترین مزایای جعبه دنده سی وی تی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- طراحی جمع و جور
- خودروهای سبکتر
- هزینه اقتصادی
- نگهداری آسان
- سواری بسیار نرم
- مصرف سوخت بهینه
- شتاب گیری پیوسته
- تعمیرات مقرون به صرفه
معایب گیربکس cvt
از مهمترین معایب جعبه دنده سی وی تی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم حس رانندگی کلاسیک
- تولید صدا در دور موتور بالا
- محدودیت در انتقال قدرت
- حساسیت بالا به نوع رانندگی
عمر مفید گیربکس cvt
به طور میانگین گیربکسهای cvt بین 100 هزار کیلومتر تا 200 هزار کیلومتر کار میکنند. البته عمر گیربکس سی تی وی تا حدود زیادی به مدل خودرو، برند گیربکس و نحوه رانندگی با آن بستگی دارد. به عنوان مثال در صورت رانندگی در شرایط سخت، عمر مفید گیربکس کاهش پیدا میکند. اما در حالت کلی دوام جعبه دنده cvt به دلیل عدم وجود دندانه و تغییرات پیوسته دنده از سایر گیربکس اتوماتها بیشتر است. همچنین این مدل گیربکس قطعات متحرک کمتری دارد؛ در نتیجه احتمال خرابی به دلیل سایش و اصطکاک به حداقل میرسد.
اصول نگهداری گیربکس cvt
با رعایت مراقبتهای اصولی در طول رانندگی میتوان ضمن بهبود علکرد گیربکس به افزایش طول عمر آن کمک شایانی کرد. مهمترین نکات مراقبتی در راستای نگهداری از گیربکسهای cvt عبارت است از:
- روغن گیربکس cvt را به ازای هر 40 هزار الی 60 هزار کیلومتر تعویض کنید.
- فقط از روغن گیربکسهای باکیفیت و استاندارد برای جعبه دنده cvt استفاده نمایید.
- در هوای سرد، قبل از شروع به حرکت خودرو را به خوبی گرم کنید.
- با اجتناب از گاز دندان ناگهانی فشار را از روی تسمه و فولی بردارید.
- از رانندگی با بار سنگین یا شتاب زیاد در طولانی مدت خودداری نمایید.
- برای سرویس دورهای گیربکس اتوماتیک cvt برنامه ریزی کنید.
گیربکس cvt یا at؟
گیربکسهای cvt و at هر دو اتومات هستند؛ اما برای انتخاب یکی از آنها باید ابتدا تفاوت گیربکس cvt با اتوماتیک هیدرولیکی را بدانیم.
جعبه دنده cvt دنده ندارد؛ تعویض دنده در خودروهای مجهز به این گیربکس پیوسته است. در حالیکه جعبه دنده at مثل گیربکس دستی دارای دندههای مشخص است. به این ترتیب تعویض دنده طبق ضرایب مشخص تغییر میکند. گیربکسهای cvt از طریق طراحی جمع و جور با انتقال قدرت به واسطه تسمه کار میکنند. در عوض انتقال قدرت در گیربکس اتومات هیدرولیکی با چرخ دندهها فراهم میشود.
با توجه به ماهیت این دو جعبه دنده، میتوان گفت گیربکس at از لحاظ اندازه بزرگتر بوده و شتاب بیشتری میگیرد. در عوض گیربکس cvt طراحی کوچکتری داشته اما رانندگی نرم و روان تری دارد. مصرف سوخت خودروهای دارای گیربکس سی وی تی هم پایین تر است.
در انتها بد نیست بدانید گیربکس cvt روی خودروهای اقتصادی سوار میشود، چرا که هزینه طراحی و تعمیرات آن پایین تر است. اما گیربکس at در خودروهای متوسط تا لوکستر بسته میشود. این گیربکس به مراتب گران تر میباشد.
گیربکس dct بهتره یا cvt؟
در مقایسه دو گیربکس ضریب متغیر (cvt) و دوکلاچه (dct) هم باید ابتدا انتظارات خود را مدنظر قرار دهیم.
اگر به دنبال یک گیربکس با تعویض دنده نرم و پیوسته هستید که شما را از شر هزینههای سنگین نگهداری خلاص کند، احتمالا گیربکس سی وی تی برای شما گزینه بهتری باشد. این گیربکس مختص به رانندگی شهری است. در حالی که اگر به دنبال یک خودروی اسپرت و لوکس با تعویض دنده سریع و بدون وقفه میگردید، باید روی خودرویی با گیربکس dct دست بگذارید. پشتیبانی از دوکلاچ به صورت همزمان باعث شتاب گیری سریعتر و عملکرد بهتر در گیربکس دوکلاچه شده است.
علائم خرابی گیربکس cvt
از رایجترین علائم خرابی گیربکس اتوماتیک cvt میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- لرزش یا تقه زدن غیر عادی
- شنیدن صدای عجیب و غریب
- تغییر دور موتور بدون تغییر سرعت
- کنی در تعویض دندهها
- کاهش قدرت موتور
- روشن شدن چراغ چک
- استشمام بوی سوختگی
- روغن ریزی از گیربکس
هنگام مواجهه با هر یک از علائم فوق سریعا خودروی خود را به یک مرکز تعمیر گیربکس اتوماتیک منتقل نمایید.
