گیربکس dct یک نوع گیربکس اتوماتیک با دوکلاچ مختلف است؛ به همین دلیل به آن گیربکس دوکلاچه هم گفته میشود. این مدل گیربکس در دو مدل تر و خشک وجود دارد که هر یک مزایا و معایب خود را دارند. گیربکسهای dct به دلیل ساختار پیچیده هزینه بالایی در ازای تعمیر و نگهداری روی دست راننده میگذارند، اما به هر حال به دلیل سرعت بالا تعویض دنده مناسب رانندگی اسپرت هستند. در این مقاله صفر تا صد گیربکس دوکلاچه dct را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
گیربکس دوکلاچه چیست؟
گیربکس dct یک نوع گیربکس اتوماتیک است که از دو کلاچ مستقل برای قطع و وصل کردن نیروی چرخ دندههای زوج و فرد استفاده میکند. هنگام تعویض دنده با گیربکس اتومات دوکلاچه یکی از کلاچها نیروی لازم برای چرخ دنده فعلی را فراهم میکند؛ در حالیکه کلاچ دیگر نیروی چرخ دنده بعدی را مهیا میسازد. این عملکرد باعث تعویض دنده با سرعت بالا بدون تاخیر میشود.
گیربکس dct مشابه گیربکس دستی از چند چرخ دنده تشکیل شده است. تفاوت آن برخورداری از دوکلاچ میباشد که هر دو با میله اصلی گیربکس در یک راستا قرار دارند. کلاچ بزرگتر (بیرونی) تعویض دندههای فرد را انجام میدهد و کلاچ کوچکتر (درونی) وظیفه تعویض دندههای زوج را برعهده دارد. به دلیل ماهیت گیربکس دو کلاچه، عملکرد آن به گیربکس دستی شبیه است؛ تنها تفاوت آن عدم نیاز به فشار پدال کلاچ برای تغییر دنده میباشد.
گیربکس dct مخفف چیست؟
dct مخفف عبارت (dual clutch transmission) به معنای سیستم انتقال قدرت دوکلاچه است. مشخصا این نامگذاری برگرفته از ساختار جعبه دنده میباشد که در آن به جای یک کلاچ از دو کلاچ برای کنترل دندهها استفاده شده است.
گیربکس dct ساخت کجاست؟
گیربکس دوکلاچه یک فناوری پیشرفته است؛ ساخت آن تنها در کشورهای توسعه یافته رواج دارد. به عبارتی سادهتر، تولید گیربکس اتوماتیک dct تنها در کشورهای فوق پیشرفته دنیا انجام میشود. برخی از کشورهای سازنده گیربکس دو کلاچه عبارتند از:
- آلمان
- کره جنوبی
- ژاپن
- چین
- آمریکا
- فرانسه
نحوه عملکرد گیربکس دوکلاچه dct
کارکرد گیربکس dct بسیار ساده است. هنگامی که با یک دنده در حال رانندگی با خودرو هستید، کلاچ دیگر به طور همزمان برای انتقال نیرو به دنده بعدی آماده میشود. اجازه دهید با یک مثال عملکرد گیربکس dct را بررسی کنیم. فرض کنید با دنده یک در حال رانندگی هستید؛
در دنده 1 کلاچ اصلی عملیات قطع و وصل نیرو به چرخ دنده را بر عهده دارد. در این بین کلاچ فرعی (مخصوص دندههای زوج) در حال آماده سازی انتقال نیرو به دنده 2 است. به محض تغییر دنده، بدون هیچگونه وقفهای، عملیات تعویض دنده انجام میشود که این امر به لطف دوکلاچه بودن جعبه دنده امکان پذیر شده است.
اجزای گیربکس dct
به طور کلی گیربکس دوکلاچه dct از اجزای مختلف برای تعویض دنده بدون تاخیر بهره میبرد. این نوع گیربکس در واقع سیستم پیچیدهای دارد و یکی از خاصترین انواع جعبه دنده در خودروها به شمار میرود. در ادامه لیست اجزای داخلی گیربکس 2کلاچه را بررسی میکنیم:
- کلاچها
- دندهها
- مجموعه شفت
- مجموعه سیلندر و پیستون
- واحد کنترل الکترونیکی (ECU)
- سنسورها
- سیستم هیدرولیک
- سیستم خنک کننده
- سیستم انتقال نیرو
- بدنه گیربکس
انواع گیربکس دوکلاچه
عمدتا دو نوع گیربکس dct در بازار خودرو وجود دارد. البته مدلهای دیگری از گیربکس کلاچه نظیر گیربکس هیبریدی dct هم ساخته شده است، اما دو نوع خشک و تر این گیربکس دسته بندی اصلی گیربکسهای دوکلاچه را تشکیل میدهد. انواع گیربکس دو کلاچه عبارت است از:
- گیربکس دوکلاچه خشک (dry clutch dct): این نوع گیربکس اتوماتیک بدون نیاز به سیستم خنک کننده مایع (روغن) کار میکند. در واقع عملکرد کلاچ در این مدل کاملا خشک است. گیربکس dct خشک فرایند تعویض دنده را سریعتر انجام میدهد.
- گیربکس دوکلاچه تر (wet clutch dct): این نوع گیربکس اتوماتیک شامل کلاچهایی غوطه ور در روغن میباشد که به خنکسازی و کاهش سایش خودرو کمک زیادی میکند. گیربکس dct تر ضمن عمر بالاتر، قدرت بیشتری هم دارد.
چه ماشین هایی گیربکس dct دارند؟
گیربکس دوکلاچه یک نوع گیربکس اتومات پیشرفته است که در خودروهای خاص و به روز تعبیه میشود. برخی از خودروهایی که مجهز به گیربکس دوکلاچه dct هستند، عبارتند از:
- چانگان cs35
- چانگان cs75
- جک s5
- جک s7
- تیگو 7
- تالیسمان
- اپتیما
- اسپوریتج
- بی ام و سری 1
- ام وی ام x55
- هیوندا i20
- بنز CLA
- سوناتا
- هیوندا i30
- فولکس GTI
- کی ام سی J7
مزایای گیربکس دوکلاچه
از مهمترین مزایای گیربکس dct میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تغییر دنده بدون تاخیر
- مصرف سوخت بهینه
- رانندگی بسیار آسان
- شتاب بی نظیر خودرو
معایب گیربکس دوکلاچه
از مهمترین معایب گیربکس dct میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- قیمت بالای خودرو
- هزینه بالای تعمیرات
- عمر پایین کلاچها به دلیل سایش
- داغ کردن بیش از حد گیربکس
- عدم سازگاری با برخی موتورها
- نیاز به بلبرینگ، دیسک و صفحه باکیفیت
تفاوت گیربکس dct و at
گیربکس دوکلاچه و گیربکس هیدرولیکی هر دو یک گیربکس اتومات هستند؛ با این حال این دو نوع گیربکس تفاوتهایی با یکدیگر دارند که از جنبههای مختلف انها را بررسی کردهایم:
- ساختار: برخلاف گیربکس at، گیربکسهای dct از دو کلاچ در ساختار خود بهره میبرند.
- عملکرد: گیربکس at تعویض دنده نرمی دارد، در عوض تعویض دنده در گیربکس dct سریع انجام میشود.
- مصرف سوخت: مصرف سوخت گیربکس at از گیربکس dct بسیار بیشتر است.
- هزینه تعمیر و نگهداری: برای تعمیرات و نگهداری گیربکس دوکلاچه در مقایسه با at هزینه بیشتری باید بپردازید.
- تجربه رانندگی: رانندگی با جعبه دنده at آرام و رانندگی با جعبه دنده dct پرهیجان است.
- کاربرد: گیربکس at برای خودروهای شهری و گیربکس dct برای خودروهای اسپرت کاربرد دارد.
تفاوت گیربکس dct و cvt
دو نوع گیربکس cvt و dct هم علیرغم شباهتهای نسبی، تفاوتهای زیادی با همدیگر دارند. تفاوتهای کلیدی این دو مدل گیربکس از جنبه های مختلف عبارت است از:
- ساختار: گیربکس dct از دوکلاچ بهره میبرد، در حالیکه گیربکس cvt یک سیستم دنده پیوسته دارد.
- عملکرد: جعبه دنده cvt عملکرد نرم و بی وقفهای در انتقال قدرت از خود نشان میدهد، اما جعبه دنده dct در انتقال قدرت سریع عمل میکند.
- مصرف سوخت: مصرف سوخت گیربکس cvt بهتر است، چون همیشه در بهترین دور موتور کار میکند.
- هزینه تعمیر و نگهداری: به دلیل پیچیدگی بالاتر، هزینه تعمیرات و نگهداری گیربکس dct بیشتر است.
- تجربه رانندگی: به طور کلی جعبه دنده cvt برای رانندگی آرام و جعبه دنده dct برای رانندگی پر هیجان ساخته شده است.
- کاربرد: مشابه at، گیربکس cvt هم برای رانندگی شهری کاربرد دارد. اما همانطور که گفتیم، گیربکس های dct مناسب رانندگی اسپرت با عملکرد بالا هستند.
گیربکس dct بهتره یا cvt؟
بستگی دارد؛ به طور خلاصه اگر به دنبال رانندگی آرام برای مصارف شهری هستید، به طوری که هزینه زیادی هم روی دست شما نگذارد، سراغ خودرویی بروید که گیربکس cvt دارد. اما اگر تمایل به رانندگی پرهیجان دارید و مشکلی بابت هزینه بالای تعمیرات و نگهداری هم ندارید، احتمالا خودرویی با گیربکس dct برای شما انتخاب بهتری باشد.
عمر گیربکس دوکلاچه
به طور متوسط طول عمر گیربکس dct بین 150 هزار کیلومتر تا 200 هزار کیلومتر برآورد میشود. عواملی نظیر مدل گیربکس، نوع خودرو، شرایط رانندگی و کیفیت نگهداری از جعبه دنده در تعیین مدت زمان عمر گیربکس تاثیر بسزایی دارد. مهمترین نکته برای افزایش طول عمر گیربکس دوکلاچه، نگهداری و تعمیر به موقع آن است. با این کار میتوان عمر مفید گیربکس را افزایش داد.
علائم خرابی گیربکس dct
گیربکس دوکلاچه بعد از رانندگی زیاد (نهایتا 150 تا 200 هزار کلیومتر) کم کم مستهلک شده و دچار خرابی میشود. خراب شدن گیربکس اتوماتیک dct علائم خاصی دارد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تعویض دنده با تاخیر
- لغزیدن دندهها
- صدای غیرعادی
- لرزش خودرو
- افت قدرت موتور
- تعویض نشدن دنده هنگام شتاب گیری
- روشن شدن چراغ چک گیربکس
- کاهش شتاب خودرو حین رانندگی
- مشکل در حرکات معکوس
- تغییر غیرمنتظره سرعت
- نشت روغن گیربکس اتومات
در صورت مشاهده علائم فوق باید سریعا برای تعمیر گیربکس اتوماتیک مراجعه کنید تا ضمن تعمیر خرابی، از صدمات جدیتر به جعبه دنده خودروی خود جلوگیری نمایید.
