تقه زدن گیربکس اتومات یکی از علائم خرابی گیربکس اتوماتیک است. این علامت به شکل ضربه، لگد، کوبش یا حرکت نوسانی در طول رانندگی هنگام شروع به حرکت، تعویض دنده یا حتی به صورت پراکنده احساس میشود. گاهی اوقات تقه گیربکس اتومات ناشی از یک مشکل ساده است، در عوض گاهی اوقات تقه یا کوبش در جعبه دنده اتومات بیانگر خرابی بزرگتر میباشد. در هر صورت به محض احساس تقه در گیربکس اتوماتیک باید برای تعمیر گیربکس اتومات دست به کار شوید.
در این مقاله از نوروزی گیربکس به بررسی علت تقه زدن گیربکس اتومات و راههای رفع آن پرداختهایم. البته در ادامه به صورت جزئیتر تقه زدن در شرایط مختلف مثل شروع به حرکت، تعویض دنده، سرد بودن خودرو و دنده عقب گرفتن را بررسی کردهایم. در انتها هم دلیل لگد زدن گیربکس در چند خودروی پرمصرف را مرور میکنیم. با توجه به تخصصی بودن مطلب برای نوشتن این مقاله از تعمیرکاران خبره کمک گرفتهایم.
| راهنمای جامع تقه زدن گیربکس اتوماتیک | |
| علت | راهکار |
| کاهش سطح روغن گیربکس اتوماتیک | بررسی نشتی و تعویض روغن گیربکس اتومات |
| فرسوده شدن روغن گیربکس اتوماتیک | تخلیه روغن گیربکس اتوماتیک و تعویض آن |
| استفاده از روغن گیربکس غیر استاندارد | تخلیه روغن گیربکس اتوماتیک و تعویض آن با مدل استاندارد |
| خرابی پمپ روغن گیربکس اتومات | تعمیر یا تعویض پمپ روغن |
| گرفتگی فیلتر روغن گیربکس اتومات | تعویض فیلتر و شستشوی مدار داخلی گیربکس اتوماتیک |
| خرابی شیر برقی گیربکس اتومات | عیب یابی با دیاگ، تعویض شیر برقی گیربکس |
| خرابی ساعتی گیربکس اتوماتیک | سرویس، تعمیر یا تعویض ساعتی گیربکس |
| فرسوده شدن کلاچ های داخلی | تعویض صفحات کلاچ داخلی |
| خراب شدن باندهای گیربکس | تنظیم، تعمیر یا تعویض باندهای آسیب دیده |
| خراب شدن تورک کانورتر | تعمیر یا تعویض مبدل گشتاور |
| از کار افتادن سنسورهای گیربکس | تست دیاگ سنسورها و تعویض سنسورهای معیوب |
| خرابی دسته موتور | تعویض دسته موتور خراب |
| خرابی دسته گیربکس اتومات | تعویض دسته گیربکس خراب |
| خرابی یا لقی پلوسها | تعمیر یا تعویض پلوس و سرپلوس خرابی یا آسیب دیده |
| خرابی دیفرانسیل | تعمیر یا تعویض دیفرانسیل |
| خراب شدن چرخ دندههای گیربکس اتومات | باز کردن گیربکس و تعویض چرخدندههای معیوب |
| معیوب شدن بلبرینگ و بوشها | تعویض بلبرینگها و بوشهای فرسوده |
| ایراد در بخش ECU گیربکس | عیبیابی نرمافزاری و سختافزاری، تعمیر، پروگرام یا تعویض ECU |
| ایراد در بخش سیم کشی و اتصلات | بررسی سوکتها، سیمکشیها و رفع قطعی، اتصالی یا سولفاته شدن اتصالات |
| ضعف در باتری یا دینام | تست سیستم شارژ، تعویض باتری ضعیف یا تعمیر دینام |
| خرابی رگولاتور فشار | تعمیر یا تعویض رگولاتور فشار و تنظیم مجدد فشار روغن گیربکس |
تقه زدن گیربکس اتومات چگونه است؟
تقه زدن گیربکس اتوماتیک وضعیتی است که در آن هنگام تعویض دنده یا درگیر شدن آن، به جای انتقال نیروی نرم، ضربه، لگد یا کوبش در خودرو احساس میشود؛ به طوری که راننده احساس میکند خودرو در یک لحظه به عقب یا جلو پرت شده است. تقه زدن در جعبه دنده اتومات ممکن است با تکان شدید خودرو، تاخیر در تعویض دنده، صدای غیرعادی یا کاهش سرعت خودرو همراه باشد. در یک کلام تقه زدن در گیربکسهای اتوماتیک به معنای عملکرد غیرنرم و ناگهانی خودرو است.
علت تقه زدن گیربکس اتومات
دلیل تقه زدن گیربکس اتومات میتواند بیانگر یک مشکل ساده مثل کاهش سطح یا کیفیت روغن گیربکس باشد. البته گاهی اوقات تقه گیربکس اتومات با خرابیهای جدیتر مرتبط است. در ادامه دلایل لگد زدن گیربکس اتوماتیک را بررسی خواهیم کرد:
1. کاهش سطح روغن گیربکس اتوماتیک
کمبود روغن گیربکس اتومات باعث افت فشار هیدرولیک داخل جعبه دنده میشود؛ به همین دلیل کلاچها و باندها هنگام کارکرد گیربکس به درستی درگیر نمیشوند. چنین مشکلی با ضربه یا کوبش حین رانندگی با خصوص در تعویض دنده خود را نشان میدهد.
2. فرسوده شدن روغن گیربکس اتوماتیک
کهنه یا فرسوده شدن روغن واسکازین دیگر عامل تقه زدن گیربکس اتومات است. این سیال علاوه بر روانکاری، وظیفه انتقال فشار هیدرولیکی در خودروهای اتوماتیک را بر عهده دارد. با گذشت زمان خاصیت خود را از دست میدهد و توانایی آن در انتقال فشار هیدرولیکی کاهش مییابد. نهایتا راننده شاهد تقه یا ضربه حین تعویض دنده خواهد بود.
3. استفاده از روغن گیربکس غیر استاندارد
هر نوع گیربکس روغن مخصوص خود را دارد. ریختن روغن گیربکس غیراستاندارد در خودروی اتومات باعث تغییر فشار هیدرولیکی و عملکرد نامناسب جعبه دنده میشود. به خصوص اگر بعد از سرویس یا تعویض روغن متوجه تقه زدن گیربکس اتوماتیک شدهاید، احتمالا مشکل از ناسازگاری روغن با گیربکس باشد.
4. خرابی پمپ روغن گیربکس اتومات
گاهی اوقات هم دلیل تقه گیربکس اتومات خرابی پمپ روغن است. پمپ فشار سیستم هیدرولیک را تامین میکند؛ این فشار باید ثابت باشد تا گیربکس عملکرد روانی از خود نشان دهد. در صورت خرابی پمپ، فشار دائمی نوسان میکند که در این مواقع شاهد لگد زدن گیربکس اتوماتیک به دلیل نوسان فشار انتقالی از پمپ خواهیم بود.
5. گرفتگی فیلتر روغن گیربکس اتومات
گرفتگی در فیلتر روغن باعث افت فشار و کاهش کیفیت روغن در مدار گیربکس میشود. دقیقا مشابه کاهش کیفیت روغن، این مشکل میتواند باعث دیرتر درگیر شدن کلاچ شود. پس دیگر علت تقه زدن گیربکس اتومات میتواند همین گرفتگی فیلتر روغن باشد.
6. خرابی شیر برقی گیربکس اتومات
از شایعترین دلایل کوبش گیربکس اتوماتیک میتوان به خرابی شیربرقی اشاره کرد. شیر برقی یا سلونوئید وظیفه هدایت روغن به نقاط مختلف گیربکس را بر عهده دارد. خرابی این قطعه میتواند روند توزیع یکنواخت روغن در بخشهای مختلف گیربکس را مختل سازد. این مشکل باعث تقه زدن گیربکس در یک یا چند دنده میشود. ضمن آنکه ممکن است چراغ چک گیربکس خودرو هم به کار بیفتد.
7. خرابی ساعتی گیربکس اتوماتیک
در پاره ای از مواقع دلیل لگد زدن گیربکس اتوماتیک خراب شدن ساعتی گیربکس است. ساعتی گیربکس با برخورداری از کانالها و شیرها روغن را به سمت اجزای مختلف هدایت میکند. هرگونه نقص در عملکرد این قطعه میتواند با ضربه شدید بین تعویض دندهها همراه باشد. حتی ممکن است در صورت خرابی ساعتی گیربکس، خودرو روی یک دنده گیر کند.
8. فرسوده شدن کلاچ های داخلی
صفحات کلاچ داخلی به مرور ساییده شده و کارایی آنها کمتر میشود. با این روند، گیربکس ابتدا گاز هرز میخورد، سپس شروع به تقه زدن میکند. بنابراین اگر به دنبال دلیل تقه زدن گیربکس اتومات هستید، باید کلاچهای داخلی را هم بررسی نمایید.
9. خراب شدن باندهای گیربکس
در برخی از مدلهای گیربکس اتوماتیک، باندها وظیفه نگهداشتن قطعات را برعهده دارند. خرابی یا لقی در این باندها باعث تقه گیربکس اتومات همراه با لرزش دنده میشود.
10. خراب شدن تورک کانورتر
تورک کانورتر بین موتور و گیربکس ارتباط برقرار میکند. هرگونه اختلال در عملکرد این قطعه میتواند ارتباط بین موتور و گیربکس را مختل نماید. بنابراین از دیگر دلایل تقه زدن گیربکس اتوماتیک همین خرابی تورک کانورتر یا همان مبدل گشتاور است. به خصوص اگر تقه یا ضربه هنگام شروع به حرکت احساس شود.
11. از کار افتادن سنسورهای گیربکس
گیربکس اتوماتیک برای داشتن عملکرد درست و تعویض دنده به موقع از چندین سنسور استفاده میکند:
- سنسور دور موتور: اندازه گیری دور موتور
- سنسور دور ورودی گیربکس: اندازه گیری سرعت شفت ورودی
- سنسور دور خروجی گیربکس: گزارش سرعت خروجی گیربکس
- سنسور موقعیت دریچه گاز: اندازه گیری میزان فشار روی پدال گاز
- سنسوردمای روغن گیربکس: اندازه گیری دما روغن گیربکس
بدیهی است خرابی هر یک از این سنسورها باعث تقه زدن گیربکس اتومات میشود.
12. خرابی دسته موتور
گاهی خود گیربکس و اجزای داخلی آن سالم هستند، اما خرابی دسته موتور باعث ضربه یا تکان خودرو میشود. خرابی دسته موتور میتواند باعث انتقال ضربه به داخل خودرو شود که بیشتر هنگام گذاشتن دنده روی حالت D یا R احساس میگردد.
13. خرابی دسته گیربکس اتومات
گاهی اوقات هم خرابی دسته گیربکس باعث تقه یا کوبش میشود. البته خرابی دسته گیربکس بیشتر به صورت کوبش در شروع حرکت یا ضربه هنگام تعویض دنده نمایان میگردد.
14. خرابی یا لقی پلوسها
برخی اوقات هم علت تقه زدن گیربکس اتومات لق شدن یا شلی پلوس ها است. پلوس ها در عملکرد انتقال نیرو نقش مهمی دارند که در صورت لقی این کار به درستی انجام نمیگیرد. در نتیجه خرابی یا لقی در پلوسها میتوان باعث تقه در شورع حرکت خودرو یا هنگام برداشتن پا از روی پدال گاز شود.
15. خرابی دیفرانسیل
در مدلهایی که دیفرانسیل داخل گیربکس تعبیه شده است، خراب شدن دیفرانسیل هم میتوان عامل ضربه شدید در جعبه دنده خودروی اتوماتیک باشد. چنین ضربهای معمولا با زوزه کشیدن گیربکس همراه است.
16. خراب شدن چرخ دندههای گیربکس اتومات
شکستگی یا سایش در چرخ دندهها هم میتواند باعث نوسان در حرکات خودرو شود که عامل اصلی تقه شدید است.
17. معیوب شدن بلبرینگ و بوشها
در موارد نادرتر علت تقه زدن گیربکس اتومات آسیب دیده بلبرینگ یا بوش است. آسیب در هر یک از این قطعات باعث میشود مجموعه گیربکس لقی پیدا کند. به همین دلیل در طول رانندگی راننده احساس ضربه با لقی شدید احساس میکند. در چنین مواقعی ضربه حین تعویض دنده بسیار رایج است.
18. ایراد در بخش ECU گیربکس
واحد کنترل یا همان ECU هنگام خرابی یا عدم آپدیت دستورات اشتباهی به سایر بخشهای ارسال میکند. برای مثال با محاسبه نادرست فشار روغن، زمان تعویض دنده را به درستی انتقال نمیدهد. تعویض دنده در زمان نامناسب خود باعث احساس کوبش در رانندگی میشود. پس بیراهه نیست اگر ایراد در بخش کنترل را دیگر دلیل تقه گیربکس اتومات بدانیم.
19. ایراد در بخش سیم کشی و اتصلات
قطعی یا نقص در سیم کشی و اتصالات یا حتی وجود لقی در اتصالات باعث انتقال ناقص سیگنالها یا قطع و وصل شدن سیگنالهای ارسالی به اجزای گیربکس میشود. همین اشکال به ظاهر ساده میتواند عامل تقه های پراکنده و عجیب در حین رانندگی باشد. منظور از قطعی یا نقص در سیم کشی، شامل قطعی در سوکتها، سیم کشیها و کلیه اتصالات اجزای داخلی است.
20. ضعف در باتری یا دینام
در زمان جستجوی علت تقه زدن گیربکس اتومات از ضعف باتری یا دینام غافل نشوید. در خودروهای اتومات نسبتا جدید، افت ولتاژ ناشی از ضعف دینام میتواند عملکرد واحد کنترل و سلونوئیدها را تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل ممکن است تقه زدن خودروی شما با ضعف باتری و دینام همراه باشد. البته در بیشتر موارد، علاوه بر تقه زدن شاهد مشکلات برقی در خودرو خواهید بود که این یک نشانه است.
21. خرابی رگولاتور فشار
رگولاتور فشار وظیفه تنظیم فشار روغن گیربکس اتومات را برعهده دارد. هرگونه خرابی در آن باعث تقه های شدید و نامنظم میشود. پس شاید هم لگد زدن گیربکس اتوماتیک با خرابی رگولاتور در ارتباط باشد.
تقه زدن گیربکس اتوماتیک هنگام سرد بودن
از مهمترین دلایل تقه زدن گیربکس اتومات در زمان سرد بودن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سرد و غلیظ بودن روغن گیربکس
- پایین بودن سطح روغن گیربکس
- فرسوده یا کهنه شدن روغن گیربکس
- گرفتگی فیلتر روغن گیربکس
- خرابی شیر برقیهای گیربکس
- خرابی سنسور دمای روغن گیربکس
علت تقه زدن گیربکس هنگام تعویض دنده
از شایعترین دلایل ضربه زدن گیربکس حین تعویض دنده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کمبود روغن گیربکس
- فرسودگی روغن گیربکس
- خرابی شیر برقی گیربکس
- خرابی ساعت گیربکس
- خرابی سنسورهای گیربکس
- فرسودگی کلاچهای داخلی گیربکس
- خرابی رگولاتور فشار روغن
علت تقه زدن دنده عقب اتومات
دلیل کوبش گیربکس اتومات در زمان دنده عقب گرفتن عبارت است از:
- پایین بودن سطح روغن گیربکس
- خرابی دسته موتور
- خرابی دسته گیربکس
- فرسودگی کلاچ یا باند دنده عقب
- خرابی شیر برقی مربوط به دنده عقب
- خرابی ساعت گیربکس
تقه زدن گیربکس اتومات در شروع حرکت
تقه گیربکس در شروع به حرکت هم بیشتر ناشی از دلایل زیر است:
- خرابی دسته موتور و دسته گیربکس
- کمبود یا افت کیفیت روغن گیربکس
- خرابی تورک کانورتر
- لقی یا خرابی پلوس و سرپلوس
- خرابی دیفرانسیل
- فرسودگی کلاچهای داخلی گیربکس
- خرابی شیر برقی یا ساعت گیربکس
- ضعف باتری یا اختلال در سیستم برق خودرو
علت تقه گیربکس اتوماتیک در برخی از خودروها
ضربه یا کوبش گیربکس خودروها بر حسب مدل خودرو هم میتواند دلیل متفاوتی داشته باشد. در ادامه رایجترین دلایل ضربه در گیربکس برخی از خودروهای پرمصرف را بررسی میکنیم:
علت تقه زدن گیربکس دنا اتومات
تقه گیربکس اتوماتیک دنا به دلایل زیر بازمیگردد:
- خرابی شیرهای برقی کنترل فشار روغن
- افت سطح یا آلودگی روغن گیربکس
- خرابی ساعت گیربکس
- ایراد در سنسورهای سرعت ورودی و خروجی
- خرابی ماژول کنترل گیربکس
- فرسودگی کلاچهای داخلی و ایجاد درگیری خشن دندهها
- خرابی دسته موتور و دسته گیربکس
- ضعف ولتاژ باتری و ایجاد اختلال در عملکرد سلونوئیدها و واحد کنترل
دلیل تقه زدن گیربکس لیفان ۸۲۰
علت ضربه در جعبه دنده لیفان 820 عبارت است از:
- افت کیفیت یا کاهش سطح روغن گیربکس شش سرعته
- گیر کردن شیر برقیهای کنترل فشار
- خرابی یا سایش ولو بادی
- فرسودگی کلاچهای داخلی بهویژه کلاچهای 2-3 و 3-4
- خرابی سنسور دور ورودی و خروجی گیربکس
- عدم ریست و انجام Adaptation پس از سرویس گیربکس
- خرابی دسته موتور و دسته گیربکس
علت تقه زدن گیربکس اتومات 206
تقه گیربکس 206 اتوماتیک معمولا از دلایل زیر نشات میگیرد:
- خرابی شیرهای برقی مدولاسیون فشار در گیربکس AL4
- فرسودگی بلوک هیدرولیک
- افت فشار روغن به علت کهنگی روغن گیربکس
- خرابی سنسور فشار روغن گیربکس
- ایراد در واحد کنترل گیربکس AL4
- خرابی سوکتها و سیمکشی مجموعه گیربکس
- ضعیف شدن شیر EPC و ایجاد نوسان فشار روغن
علت تقه زدن گیربکس اتومات مزدا 323
تقه یا ضربه شدید در گیربکس اتوماتیک مزدا 323 میتواند به خرابیهای زیر ربط داشته باشد:
- افت فشار روغن هیدرولیک گیربکس
- خرابی شیر برقی های تعویض دنده
- فرسودگی صفحات کلاچ داخلی
- خرابی تورک کانورتر و کلاچ
- گرفتگی فیلتر روغن گیربکس
- خرابی سنسور موقعیت دریچه گاز و ارسال اطلاعات نادرست به موتور
- سایش ولو بادی و نشتی داخلی مدار روغن
علت تقه زدن گیربکس اتومات مزدا 3
از رایجترین دلایل تقه گیربکس مزدا 3 میتوان موارد زیر را نام برد:
- خرابی سلونوئیدهای کنترل فشار خط
- فرسودگی ولو بادی و ایجاد Cross Leak در کانالهای روغن
- خرابی تورک کانورتر و سیستم Lock-Up
- کاهش کیفیت روغن گیربکس و افت عملکرد هیدرولیکی
- خرابی سنسورهای ورودی و خروجی سرعت
- عدم ریست و کالیبراسیون واحد کنترل
- خرابی دسته موتورهای هیدرولیکی
علت تقه زدن گیربکس سانتافه
شایعترین دلایل کوبش و تقه در گیربکس سانتافه هم عبارت است از:
- خرابی شیر برقیهای فشار و تعویض دنده
- سایش ولو بادی در گیربکسهای AT6
- خرابی تورک کانورتر و کلاچ
- افت فشار روغن ناشی از فرسودگی پمپ روغن
- خرابی سنسور دور ورودی و خروجی
- بهروزرسانی نشدن نرمافزار واحد کنترل
- فرسودگی دسته موتورهای هیدرولیکی و انتقال ضربه به شاسی
رفع تقه زدن گیربکس اتومات
برای از بین بردن تقه گیربکس اتومات اول باید علت تقه زدن گیربکس اتومات را پیدا کرد. بسته به علت ضربه در گیربکس اتوماتیک میتوان برای رفع مشکل اقدام نمود. با توجه به آنکه عیب یابی گیربکس اتوماتیک نیاز به تخصص و مهارت دارد، قطعا در زمان مواجهه با چنین مشکلی باید حتما به مرکز تعمیر گیربکس اتوماتیک مراجعه کنید. در این مرکز بعد از عیب یابی با تست دیاگ و مشاهدات عینی، علت لگد گیربکس مشخص شده و تعمیرات آن آغاز میشود.
تعمیرگاه نوروزی گیربکس با داشتن تعمیرکاران حرفهای، تجهیزات به روز و لوکیشن قابل دسترس بهترین مکان برای رفع تقه زدن گیربکس اتومات خودروی شما است. در صورتی که حین رانندگی یا تعویض دنده متوجه کوبش، ضربه یا لگد شدهاید، با ما تماس بگیرید.